De IJzertoren, met zijn indrukwekkende hoogte van 84 meter, is een van de meest iconische vredesmonumenten in Vlaanderen. Sinds de bouw tussen 1951 en 1965 vormt hij een centraal symbool ter herdenking van de Vlaamse gesneuvelden van de Eerste Wereldoorlog. Monumentaal erfgoed zoals dit verdient uiteraard de grootste zorg.
In het kader van de recente renovatiewerken werd Sanacon ingeschakeld om een cruciale rol te spelen in het duurzaam bewaren van deze historische structuur. Het resultaat? De installatie van het hoogste kathodisch beschermingssysteem (KB) voor gewapend beton ooit geplaatst in Vlaanderen.
Begin 2024 meldde aannemer Monument Renovation Technics (MRT) dat zich aan de onderzijde van de kruiskop — op ongeveer 70 meter hoogte — brokstukken van het metselwerk losmaakten. Tijdens de opbouw van de stelling waren kleine fragmenten naar beneden gevallen, een duidelijke indicatie van onderliggende schade.
De bouwheer, vzw Bedevaart naar de Graven aan de IJzer, schakelde onder begeleiding van architect Rudy Vereecke Sanacon in voor een gespecialiseerd onderzoek naar de staat van het beton.
Uit ons verkennend onderzoek bleek dat zowel de stalen draagstructuur als de wapening in de vloerplaten onderhevig waren aan corrosie. Deze schade werd veroorzaakt door een combinatie van betondegradatie door carbonatatie en de aanwezigheid van chloriden — vermoedelijk ingemengd tijdens de oorspronkelijke bouw.
De bouwheer stelde twee duidelijke eisen:
Opties zoals het plaatsen van netten om brokstukken op te vangen waren hierdoor uitgesloten. Omdat de schadeoorzaak overal aanwezig was — ook op plaatsen waar nog geen zichtbare schade was — bood kathodische bescherming een bijzonder geschikte en toekomstgerichte oplossing.
Bovendien bemoeilijkt het aanwezige metselwerk aan de onderzijde de mogelijkheid om toekomstige schade visueel op te volgen. KB vormde dus niet alleen een herstelmaatregel, maar ook een preventieve ingreep.
De kracht van dit project lag in het complementaire teamwork. MRT stelde voor om titaniumstrips in te bouwen in de voegen tussen de betonelementen en de bekabeling rechtstreeks door de vloerplaat naar binnen te brengen. Sanacon werkte dit voorstel technisch uit tot een volledig conform KB‑ontwerp.
Het resultaat is uniek:
Het systeem werd in september 2024 onder spanning gezet. Uit de eerste meetresultaten blijkt duidelijk dat de wapening succesvol wordt beschermd tegen verdere corrosie.
Dit project mag dan ook terecht een nieuwe mijlpaal genoemd worden voor kathodische bescherming in Vlaanderen: een geslaagde samenwerking tussen gespecialiseerd aannemer en technisch studiebureau, met respect voor erfgoed én met oog op de toekomst.
Bekijk hier al onze andere indrukwekkende projecten.
